آلودگی روغن موتور چیست و چه عواملی باعث آن می‌شود؟

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چرا تعویض روغن موتور هر از گاهی بسیار مهم است؟ تخلیه روغن استفاده شده و تعویض منظم آن ضروری است زیرا آلودگی روغن موتور می‌تواند به مرور زمان بر راندمان تأثیر بگذارد. 

اساساً، روغنی که ماه‌ها یا سال‌ها در موتور وسیله نقلیه شما در حال گردش بوده، کثیفی و آلودگی را جمع می‌کند و توانایی آن را در روانکاری روان قطعات متحرک موتور کاهش می‌دهد. 

آلودگی روغن موتور همچنین می‌تواند به دلیل مواردی مانند نشتی، دمای بسیار بالا، عملکرد نامناسب فیلترها و فرسودگی کلی موتور ایجاد شود. در صورت عدم کنترل، آلودگی می‌تواند منجر به خرابی، تعمیر یا حتی از کار افتادن ناگهانی موتور شود.  در بازرگانی زاگرس، با دهه‌ها تجربه، بالاترین کیفیت و راندمان قطعات مکانیکی و همچنین رعایت دقیق‌ترین استانداردهای کیفیت  لوازم یدکی خودرو در اصفهان را تضمین می‌کنیم. جهت خرید تجهیزات سیستم انتقال قدرت شامل بلبرینگ‌، پلوس خودرو ، کیت کلاچ و … با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.

در اینجا اطلاعات بیشتری در مورد آلودگی روغن موتور، علل آن و راهکارهای پیشگیری از آن ارائه خواهیم داد.

آلودگی روغن موتور خارجی در مقابل آلودگی روغن موتور داخلی 

دو نوع اصلی آلودگی روغن موتور وجود دارد؛ خارجی و داخلی. 

آلودگی خارجی به روغنی اطلاق می‌شود که توسط آلاینده‌های خارجی مانند خاک، خرده ریزها و بخار آب آلوده شده است. در همین حال، آلودگی داخلی روغن موتور ناشی از فرآیندهای روزمره موتور و قطعات مرتبط با آن است. در این حالت، آلاینده‌ها شامل ذرات فلزی از قطعات موتور، سوخت نسوخته و سایر مایعات ضروری موتور مانند مایع خنک‌کننده هستند. 

بیایید نگاهی دقیق‌تر به برخی از این آلاینده‌های خارجی و نحوه جلوگیری از آنها بیندازیم.

آلودگی خارجی روغن موتور 

خاک و خاشاک 

اگرچه سیستم روغن موتور عموماً از دنیای خارج جدا است، اما آلودگی و ذرات معلق در هوا می‌توانند در حین تعویض روغن به داخل نفوذ کنند. همچنین ممکن است هنگام بررسی سطح روغن یا پر کردن آن، یا از طریق محفظه‌های نامناسب درون خود سیستم، راه خود را پیدا کنند. اگر فیلتر هوای شما خراب باشد، که برای جلوگیری از ورود آلاینده‌ها به سیستم موتور طراحی شده است، آلودگی و ذرات معلق بیشتری نیز می‌توانند جمع شوند. 

اگرچه همیشه قابل پیشگیری نیست، اما می‌توانید با تعویض به موقع روغن طبق توصیه سازنده خودرو و تعویض منظم فیلترهای هوا به عنوان بخشی از یک برنامه نگهداری پیشگیرانه ، خطر تجمع خاک و آلودگی در روغن را کاهش دهید .

آب 

بخار آب تولید شده در طول فرآیند احتراق می‌تواند در موتور، به ویژه در طول سفرهای کوتاه یا در دماهای پایین، زمانی که موتور فرصت گرم شدن مناسب را ندارد، متراکم شود. هنگامی که این بخار با روغن موتور مخلوط می‌شود، می‌تواند روانکاری را کاهش داده و باعث تشکیل لجن شود.

شما می‌توانید با اتخاذ مجموعه‌ای از عادات رانندگی جایگزین مانند اجتناب از سفرهای کوتاه و رانندگی آهسته در هوای سرد هنگام گرم شدن موتور، از آلودگی روغن موتور ناشی از بخار آب جلوگیری کنید.  

روغن نامناسب 

استفاده از نوع نامناسب روغن می‌تواند به موتور شما آسیب برساند. موتورهای مختلف به روغن‌هایی با سطوح مختلف ویسکوزیته (غلظت) و فرمولاسیون‌هایی با طیف وسیعی از افزودنی‌های خاص نیاز دارند. استفاده از نوع نامناسب برای موتور شما، افزودنی‌ها و مواد شیمیایی اضافی را وارد می‌کند که می‌توانند باعث افزایش سایش و کاهش عملکرد کلی روغن شوند. 

بهترین راه برای جلوگیری از این مشکل این است که همیشه قبل از بررسی، تعویض یا اضافه کردن روغن موتور، به دفترچه راهنمای وسیله نقلیه خود مراجعه کنید. در آنجا باید به طور واضح به نوع صحیح روغن موتور مورد نیاز شما اشاره شده باشد. برای بهترین نتیجه،  همیشه روغن موتورهای مناسب با درجه کیفی صحیح را انتخاب کنید.

آلودگی داخلی روغن موتور 

سایش موتور 

از آنجایی که قطعات مختلف موتور در کنار یکدیگر حرکت می‌کنند تا حرکت رو به جلو ایجاد کنند، ذرات ریز فلزی می‌توانند به مرور زمان ساییده شوند و منجر به آلودگی روغن موتور شوند. این یک فرآیند طبیعی است که واقعاً نمی‌توان از آن اجتناب کرد، اما ممکن است با نگهداری ضعیف، قطعات معیوب یا شرایط سخت تسریع شود. 

برای جلوگیری از هرگونه سایش بیش از حد، وظایف نگهداری منظم خودرو را به طور منظم انجام دهید و سعی کنید از رانندگی در شرایط آب و هوایی شدید خودداری کنید. 

سوخت 

در برخی موارد، سوخت نسوخته می‌تواند از حلقه‌های پیستون عبور کرده و روغن موتور را آلوده کند که باعث کاهش ویسکوزیته و اثربخشی آن می‌شود. این امر به ویژه در موتورهای تزریق مستقیم سوخت رایج است.

باز هم، کار زیادی برای جلوگیری از این موضوع نمی‌توانید انجام دهید، جز اینکه مطمئن شوید روغن موتور شما طبق دستورالعمل سازنده خودرو به طور منظم تعویض می‌شود. 

نشت مایع خنک کننده 

اگر واشر سرسیلندر شما خراب باشد یا سایر درزگیرها دچار نقص شده باشند، نشت مایع خنک‌کننده می‌تواند به سرعت منجر به آلودگی جدی روغن موتور شود. مایع خنک‌کننده و روغن موتور هنگام ترکیب، مخلوطی غلیظ و لجن‌آلود تشکیل می‌دهند که می‌تواند به شدت به موتور آسیب برساند. 

اگر به نشتی مایع خنک‌کننده مشکوک هستید، بهتر است از یک مکانیک حرفه‌ای کمک بگیرید تا منبع نشتی را شناسایی کرده و سیستم‌های آسیب‌دیده را تعمیر کند. پس از تعمیر نشتی، فراموش نکنید که روغن خود را نیز عوض کنید. 

خطرات آلودگی روغن موتور 

اگرچه می‌توان برخی از سطوح آلودگی را تحمل کرد و با تعویض منظم روغن برطرف نمود، اما سطوح بالای آلودگی می‌تواند منجر به عواقب جدی شود. این موارد شامل موارد زیر است:

• کاهش روغن کاری: این می تواند منجر به سایش و فشار بیش از حد بر روی قطعات مختلف موتور و افزایش اصطکاک و گرما شود که می تواند منجر به داغ شدن بیش از حد موتور شود. 
• خرابی تجهیزات: وقتی روغن موتور آنطور که باید عمل نکند، قطعات متحرک مختلف سیستم شما نیز ممکن است برای کار کردن دچار مشکل شوند و منجر به خرابی‌های پرهزینه شوند.
• خرابی بحرانی موتور: از داغ شدن بیش از حد موتور گرفته تا مشکلات ناشی از آلاینده‌های شیمیایی، روغن موتور آلوده در نهایت می‌تواند منجر به خرابی کامل موتور شود. 

چگونه از آلودگی جلوگیری کنیم 

خوشبختانه، چند اقدام احتیاطی ساده وجود دارد که می‌توانید برای جلوگیری از سطوح خطرناک آلودگی روغن موتور انجام دهید. شما باید مرتباً روغن موتور خود را بررسی کرده و (در صورت لزوم) آن را پر کنید، و به رنگ و بافت آن توجه کنید تا علائم آلودگی را بررسی کنید. 

به طور کلی، روغن موتور سالم می‌تواند سایه‌های مختلفی از کهربایی داشته باشد، اما عوامل دیگری مانند افزودنی‌ها نیز می‌توانند بر رنگ آن تأثیر بگذارند. با این حال، روغن آلوده به احتمال زیاد قهوه‌ای بسیار تیره یا حتی سیاه است و ممکن است ظاهری کثیف و دانه دانه داشته باشد که به میله اندازه‌گیری می‌چسبد. اگر روغن شما با آب یا مایع خنک‌کننده آلوده شده باشد، ممکن است ظاهری شیری یا کدر داشته باشد. همه اینها نشانه‌هایی هستند که نشان می‌دهند روغن شما نیاز به تعویض فوری دارد. 

رایج‌ترین آلاینده‌های نفتی

ساینده‌ها

از بین تمام آلاینده‌های احتمالی روغن، مواد ساینده بیشترین تأثیر را بر دارایی‌های شما دارند. آلاینده‌های ساینده روغن شامل گرد و غبار، خاک و ذرات فلزی ناشی از سایش موتور هستند. گرد و غبار و خاک می‌توانند در بسیاری از مراحل حمل و نقل، ذخیره‌سازی و توزیع، راه خود را به روغن شما پیدا کنند. 

با این حال، آنها همچنین می‌توانند از هوای فیلتر نشده‌ای که وارد موتور می‌شود، ناشی شوند. ذرات فلزی موجود در روغن از دو منبع می‌آیند. اول، استفاده عادی از موتور باعث سایش قطعات فلزی می‌شود. دوم، آلاینده‌های ساینده روغن می‌توانند سایش را افزایش دهند. آنها می‌توانند سایش را از سطح معمول بالاتر برده و ذرات بیشتری به روغن شما اضافه کنند.

آب

به طور متوسط، آب دومین علت شایع آلودگی روغن است. این ممکن است محصول جانبی احتراق موتور در دماهای پایین‌تر یا از رطوبت در طول ذخیره‌سازی باشد. آب موجود در روغن شما می‌تواند سایش را افزایش داده و باعث خوردگی قطعات شود. همچنین، تولید گازهای اسیدی را که باعث افزایش بیشتر خوردگی می‌شوند، تشویق می‌کند.

سوخت

اصطلاح دیگر برای آلودگی سوخت، رقیق شدن سوخت است. این بدان معناست که سوخت راه خود را به روغن شما پیدا می‌کند و آن را رقیق می‌کند. این امر باعث کاهش استحکام لایه روغن شده و در واقع منجر به مصرف بیشتر روغن می‌شود که بر بودجه نگهداری شما تأثیر می‌گذارد. علاوه بر این، رقیق شدن سوخت با کاهش ویسکوزیته روغن، خواص محافظتی روغن و افزودنی‌های آن را کاهش می‌دهد . این بدان معناست که روغن شما محافظت کافی در برابر خوردگی ایجاد نمی‌کند و باعث افزایش بیشتر سایش قطعات می‌شود.

خنک کننده

اگر در روغن موتور شما مایع خنک‌کننده وجود دارد، این نشانه‌ی مشکلات دیگری در موتور است که باید به آنها رسیدگی شود. واشر سرسیلندر سوخته اغلب می‌تواند منجر به آلوده شدن روغن توسط مایع خنک‌کننده شود. مشابه رقیق شدن سوخت، این امر باعث کاهش ویسکوزیته روغن می‌شود. در واقع، روغن ممکن است تا حدی غلیظ شود که به لجن تبدیل شود و به اجزای موتور آسیب برساند.

اثر موجی آلودگی نفتی بر عملیات تجاری

آلودگی روغن صرفاً یک مشکل تعمیر و نگهداری نیست؛ بلکه یک نگرانی عملیاتی حیاتی است. روغن آلوده می‌تواند منجر به افزایش فرسودگی، ناکارآمدی انرژی، خرابی تجهیزات و خرابی‌های برنامه‌ریزی نشده و پرهزینه شود که همه اینها می‌توانند سودآوری و قابلیت اطمینان کسب‌وکارها را کاهش دهند.